Εκεχειρία για την Τεχεράνη, Σφυροκοπήματα για τη Βηρυτό

 

Άποψη κτιρίου που υπέστη ζημιές μετά από ισραηλινό πλήγμα, έπειτα από την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, στη Βηρυτό του Λιβάνου, 6 Μαρτίου 2026. Reuters
 
Στις 8 Απριλίου, μόλις λίγες ώρες αφότου η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ανακοίνωσαν μια παύση των εχθροπραξιών διάρκειας δύο εβδομάδων προκειμένου να επιτραπούν άμεσες διαπραγματεύσεις, η Χεζμπολάχ διακήρυξε τη νίκη της, όπως έχει πράξει και στο παρελθόν, ανεξαρτήτως των γεγονότων. Λίγα λεπτά αργότερα, η αλήθεια «εξερράγη» σε ολόκληρο τον Λίβανο.
Το Ισραήλ εξαπέλυσε το σφοδρότερο κύμα επιθέσεων από την έναρξη του πολέμου, σκοτώνοντας τουλάχιστον 254 ανθρώπους και τραυματίζοντας περίπου 1.200. 

Το τελευταίο κύμα βίας έθεσε σε κίνδυνο την εύθραυστη εκεχειρία και ανάγκασε το Ιράν να πάρει πίσω την υπόσχεσή του για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

ΗΠΑ και Ισραήλ ισχυρίστηκαν ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβανόταν στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ενώ το Ιράν και ο μεσολαβητής Πακιστάν υποστηρίζουν το αντίθετο. 
Οι προσπάθειες να παρουσιαστεί όλο αυτό ως μια "εύλογη παρεξήγηση" δεν πείθουν κανέναν. 
Η εξαίρεση του Λιβάνου από τη συμφωνία δεν είναι θέμα ερμηνείας. Αντίθετα, έγινε σκόπιμα.

Η Χεζμπολάχ ενώπιον της σκληρής πραγματικότητας

Αυτή είναι η στιγμή που ο μύθος της Χεζμπολάχ καταρρέει δημόσια:
Η οργάνωση που έσυρε τον Λίβανο στη φωτιά "για χάρη του Ιράν", ανακάλυψε ότι το Ιράν μπορεί να προστατεύει τα δικά του συμφέροντα την ώρα που ο Λίβανος φλέγεται.

Είναι πιθανό η Χεζμπολάχ να μην συμπεριλήφθηκε καν στη συμφωνία εξαρχής. 
Σ'  αυτή την περίπτωση, η οργάνωση χρησιμοποιήθηκε ως ένα βοηθητικό μέτωπο που ενεργοποιήθηκε όταν το Ιράν χρειαζόταν ένα μέσο πίεσης και παραγκωνίστηκε μόλις εξασφαλίστηκε η παύση των εχθροπραξιών.
Ή, η Χεζμπολάχ συμπεριλήφθηκε θεωρητικά, μόνο και μόνο για να εξαιρεθεί από τη συμφωνία στην πράξη. 

Η δεύτερη εκδοχή εξηγεί τη δημόσια αντίφαση, όπου αν συζητήθηκε ο Λίβανος, αντιμετωπίστηκε ως εξωτερικός φάκελος, επιτρέποντας στο Ισραήλ να συνεχίσει την "εκκαθάριση" ενός ξεχωριστού πεδίου. Μια επιλεκτική εξαίρεση σημαίνει ότι η εκεχειρία προστατεύει τους υπογράφοντες, ενώ ο μη υπογράφων καθίσταται εύκολος στόχος. 

Όπως και να έχει, το στρατηγικό πρόβλημα της Χεζμπολάχ αποκαλύπτεται: 
Από τη στιγμή που επιλέγεις να γίνεις εντολοδόχος , η προστασία σου δεν είναι ποτέ εγγυημένη. 


Η Χεζμπολάχ ως όργανο της Τεχεράνης: Το δόγμα της υποταγής 


Το ιστορικό του αδιεξόδου της Χεζμπολάχ διαμορφώθηκε πριν από πολύ καιρό, όταν το ιδρυτικό δόγμα της ομάδας υποσχέθηκε υπακοή στον Ιρανό ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη, επισφραγίζοντας το καθεστώς της ως μισθοφορικής οργάνωσης.

Στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα, η σχέση αυτή περιγράφεται ακόμη πιο ωμά. Μια πρόσφατη ανάλυση ανέφερε τα λόγια του πρωθυπουργού του Λιβάνου, σύμφωνα με τα οποία οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) διοικούν τη Χεζμπολάχ, ενώ αναλυτές υποστηρίζουν ότι η οργάνωση δεν μπορεί να αφοπλιστεί χωρίς την έγκριση του Ιράν. 

Ο ρόλος της Χεζμπολάχ στη σύγκρουση που ξέσπασε μετά τα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν αντικατοπτρίζει αυτή ακριβώς τη δυναμική. Η είσοδός της στον πόλεμο δεν ήταν μια κυρίαρχη απόφαση του Λιβάνου.

Το έκανε επειδή έλαβε σχετική εντολή, μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Αυτός είναι ο ορισμός της μισθοφορικής δυναμικής:

Μια λιβανέζικη οργάνωση να ανοίγει μέτωπο στον Λίβανο ως απάντηση σε ιρανικό έναυσμα.

Μαζί με αυτό έρχονται και οι συνέπειες—η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι ο εργοδότης σου μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο και παρ' όλα αυτά να παρακολουθεί αμέτοχος τον λαό σου να αιμορραγεί. 


Τα πλήγματα που ακολούθησαν την εκεχειρία της 8ης Απριλίου εξαπέλυσαν ένα κύμα καταστροφής σε ολόκληρο τον Λίβανο, με γειτονιές στο κέντρο της Βηρυτού να δέχονται χτυπήματα, εκατοντάδες νεκρούς σε όλη τη χώρα, νοσοκομεία να υφίστανται ζημιές, ασθενοφόρα να πλήττονται και ολόκληρες οικογένειες να ξεκληρίζονται μέσα σε λίγα λεπτά.

Ο ΟΗΕ χαρακτήρισε τις αναφορές για θύματα "αποτρόπαιες", με τον επικεφαλής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να αποκαλεί την καταστροφή "φρικιαστική".

Όλοι τους φταίνε. Το Ισραήλ, που χρησιμοποιεί τον πόνο των αμάχων για να εκβιάσει πολιτικά αποτελέσματα, σε μια πράξη που μόνο ως εγκληματική μπορεί να χαρακτηριστεί

Η Χεζμπολάχ, που διεισδύει μέσα στις κοινότητες των πολιτών, αναγκάζοντας απλούς ανθρώπους να γίνουν ο καμβάς πάνω στον οποίο γράφονται στρατιωτικά μηνύματα.

Οι αρχές του Λιβάνου, που προΐστανται μιας παρατεταμένης πολιτικής παράλυσης.
 Ένα κράτος που δεν μπορεί να αποτρέψει τον πόλεμο, δεν μπορεί να συγκρατήσει την κλιμάκωση και δεν μπορεί καν να διαμορφώσει μια ενιαία διαπραγματευτική στάση, μοιάζει λιγότερο με κυρίαρχο κράτος και περισσότερο με μια ΜΚΟ έκτακτης ανάγκης που απευθύνει εκκλήσεις πάνω από τα ερείπια.

Η κυβέρνηση του Λιβάνου ανακοίνωσε την απαγόρευση των στρατιωτικών δραστηριοτήτων της Χεζμπολάχ τον περασμένο μήνα, αφότου η οργάνωση άνοιξε πυρ κατά του Ισραήλ, αλλά η απόφαση αυτή δεν συνοδεύτηκε ποτέ από καμία πράξη. 
Η απαγόρευση δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα ακόμη θέατρο. 

Ακόμη και ο στρατός βρίσκεται εγκλωβισμένος σε κρίση, διστάζοντας να επιβάλει το κρατικό μονοπώλιο στα όπλα και να έρθει σε αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ.

Γεγονός που υπονομεύει τις προσπάθειες να βγει ο Λίβανος από τον πόλεμο και  το κράτος να διαχωριστεί από την οργάνωση.

Καθώς οι αξιωματούχοι αγωνίζονταν να διευκρινίσουν αν ο Λίβανος συμπεριλαμβανόταν στην ανακωχή, ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ επέμενε ότι κανείς δεν διαπραγματεύεται για τον Λίβανο εκτός από το κράτος.

Αυτή είναι η αντίφαση που σκοτώνει χώρες όπως ο Λίβανος, όπου όλοι διακηρύσσουν την κυριαρχία τους, αλλά κανείς δεν την ασκεί.


Είναι σαφές ότι η εκεχειρία δεν τερμάτισε τον πόλεμο στον Λίβανο, αλλά ξεκαθάρισε τη θέση ενός βασικού πολιτικού παίκτη. 
Από εδώ και στο εξής, η Χεζμπολάχ δεν μπορεί πλέον να ισχυρίζεται ότι είναι η ασπίδα του Λιβάνου. E;iναι όργανο του Ιράν — υποκινείται από τις ιρανικές προτεραιότητες και εγκαταλείπεται όταν αυτές αλλάζουν. 
Η μοιραία αδυναμία της "μισθοφορικής πολιτικής" αποκαλύφθηκε:
O εντολοδόχος  εξαιρείται από τις πολιτικές διαδικασίες και στη συνέχεια αφήνεται να μετράει τους νεκρούς του. 

Η Βηρυτός πήρε αυτό το μάθημα χθες, και θα ζει με τις συνέπειές του για τα επόμενα χρόνια. 

Κείμενο του Issam Fawaz, δημοσιευμένο στο Middle East Uncovered στις 10 Απριλίου 2026 




Comments

Popular posts from this blog

History and Meaning of Curtsy

Idiom: "to lead someone up (or down) the garden path"